Đặt lịch tham quan

5 năng lực SEL CASEL: hiểu từng nhóm qua ví dụ ở tuổi mầm non

5 năng lực SEL CASEL là năm nhóm năng lực cảm xúc xã hội do CASEL, một tổ chức ở Mỹ, đưa ra: tự nhận thức, tự quản lý, nhận thức xã hội, kỹ năng quan hệ và ra quyết định có trách nhiệm. Khung này được nhiều trường và nhà giáo dục tham khảo khi nói về SEL.

Với con ở tuổi mầm non, mỗi nhóm hiện ra qua những chuyện rất nhỏ: giận vì bạn lấy đồ chơi, muốn ném đồ khi bực, thấy bạn té khóc. Bài này giải thích từng nhóm bằng một tình huống ở lớp, kèm câu nói ba mẹ dùng được ở nhà.

Cuối bài, ba mẹ sẽ thấy 5 năng lực JumboKiz nêu cho con, và chỗ khác nhau giữa cách gọi của trường với khung CASEL.

Trường Mầm Non JumboKiz · Cập nhật 21/10/2026

Hai bé trai ngồi trên thảm, cùng xem chung một cuốn truyện bên bàn có lọ hoa hướng dương

5 năng lực SEL CASEL là gì

Theo trang What Is SEL? (tiếng Anh) của CASEL, khung SEL gồm 5 nhóm:

  1. Self-Awareness, tự nhận thức: hiểu cảm xúc, suy nghĩ của mình và cách chúng ảnh hưởng tới hành vi.
  2. Self-Management, tự quản lý: điều chỉnh cảm xúc, suy nghĩ, hành vi; biết chờ đợi điều mình muốn, quản lý căng thẳng.
  3. Social Awareness, nhận thức xã hội: hiểu góc nhìn của người khác và đồng cảm với họ.
  4. Relationship Skills, kỹ năng quan hệ: xây dựng và giữ quan hệ lành mạnh, giao tiếp, hợp tác, giải quyết xung đột.
  5. Responsible Decision-Making, ra quyết định có trách nhiệm: lựa chọn có quan tâm, tốt cho bản thân và người khác.

Ba mẹ mới nghe chữ SEL lần đầu có thể đọc trước bài SEL là gì trong giáo dục mầm non.

5 năng lực ở tuổi mầm non trông thế nào

Mỗi nhóm trong 5 năng lực SEL CASEL dưới đây có một câu giải thích, điều con tập, và một tình huống ở lớp so cách nói quen với cách nói theo SEL. Các câu mẫu là gợi ý, ba mẹ đổi "cô" thành "ba", "mẹ" và đổi lời cho hợp với con.

Tự nhận thức: con biết mình đang cảm thấy gì

Con tập gọi tên cảm xúc của chính mình: vui, buồn, giận, sợ. Trẻ nhỏ chưa có nhiều từ, nên người lớn gọi tên giúp con trước.

Tình huống: con cáu vì bạn lấy mất đồ chơi.

  • Cách nói quen: "Đừng khóc nữa!"
  • Cách nói theo SEL: "Con đang giận vì mất đồ chơi đúng không? Con muốn cô giúp gì?"

Tự quản lý: con tập dịu lại và chờ đợi

Con tập dừng tay khi đang bực, bình tĩnh lại với sự giúp đỡ của người lớn, và chờ tới lượt mình.

Tình huống: con muốn ném đồ vì bực.

  • Cách nói quen: "Ném nữa là bị phạt!"
  • Cách nói theo SEL: trước hết người lớn ngăn để không ai bị đau, rồi nói "Con để đồ xuống nhé. Cô ở đây với con." Khi con đã dịu hơn và sẵn sàng: "Mình cùng thở chậm với cô nhé."

Lúc con còn đang quá kích động, người lớn không ép con hít thở hay nói chuyện. Cách giúp con tập bình tĩnh lâu dài ở nhà, ba mẹ đọc bài dạy trẻ kiểm soát cảm xúc.

Bé trai mặc áo vàng ngồi ghế nhỏ ở góc bình tĩnh, cúi nhìn quả bóng mềm trong tay, phía trên là kệ thẻ cảm xúc

Nhận thức xã hội: con để ý bạn đang cảm thấy gì

Con tập nhìn nét mặt, nghe giọng nói của bạn để đoán bạn vui hay buồn, và quan tâm tới bạn.

Tình huống: một bạn té, ngồi khóc.

  • Cách nói quen: "Kệ bạn, con chơi tiếp đi."
  • Cách nói theo SEL: "Bạn đang khóc kìa. Mình lại hỏi bạn xem bạn đau ở đâu nhé?" Con có thể lại gần hỏi: "Bạn đau ở chân hả?"

Kỹ năng quan hệ: con tập chơi cùng và nói chuyện với bạn

Con tập rủ bạn chơi, chia sẻ, chờ lượt, và nói ra khi không đồng ý thay vì giật hay đánh.

Tình huống: hai bé cùng giành một chiếc ô tô.

  • Cách nói quen: "Đưa đây, không ai được chơi nữa!"
  • Cách nói theo SEL: khi hai con đã dịu, "Con muốn chơi, bạn cũng muốn chơi. Hai con chọn nhé: chơi chung hay chơi lần lượt?"

Vì sao trẻ hay giành đồ và các cách xử lý chi tiết có ở bài khi trẻ giành đồ chơi.

Hai bé trai mặc đồng phục đỏ chơi chung một thùng khối xếp nhựa trong lớp

Ra quyết định có trách nhiệm: con tập chọn và sửa lỗi nhỏ

Ở tuổi mầm non, năng lực này bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ: nhận ra mình vừa làm gì, và chọn cách sửa.

Tình huống: con làm đổ nước ra bàn.

  • Cách nói quen: "Hậu đậu quá!"
  • Cách nói theo SEL: "Con làm đổ rồi. Con muốn tự lau hay cần cô giúp một tay?"
Bé gái ngồi trên sàn lớp, dùng chiếc chổi giấy tự làm quét vụn giấy xanh

5 năng lực JumboKiz nêu cho con

JumboKiz nêu năm năng lực SEL của trường là: hiểu cảm xúc, điều chỉnh hành vi, giải quyết mâu thuẫn, hợp tác, tự tin. Đây là cách trường gọi những điều con được học, không phải bản dịch của khung CASEL. Bài chỉ nêu tên năm năng lực; cách trường giúp con tập từng năng lực nằm trong chương trình SEL theo từng nhóm tuổi, kể ở mục dưới.

Chỗ khác nhau giữa năng lực SEL của trường và khung CASEL

Năm năng lực của trường và 5 năng lực SEL CASEL có những phần gần nhau, nhưng không trùng khớp từng mục:

  • "Hiểu cảm xúc" và "điều chỉnh hành vi" của trường gần với tự nhận thức và tự quản lý của CASEL.
  • "Giải quyết mâu thuẫn" và "hợp tác" gần với nhóm kỹ năng quan hệ của CASEL; trường nêu thành hai năng lực riêng.
  • Danh sách của trường không có mục riêng mang tên "nhận thức xã hội" hay "ra quyết định có trách nhiệm".
  • "Tự tin" là năng lực trường nêu riêng; khung CASEL không có nhóm mang tên này.

Vì vậy ba mẹ nên xem CASEL là khung tham khảo quốc tế để hiểu SEL gồm những gì, còn năm năng lực của trường là cách JumboKiz diễn đạt mục tiêu cho con.

Con học những năng lực này thế nào ở JumboKiz

Ở JumboKiz, SEL là chương trình học có chủ đích, nội dung thiết kế theo từng nhóm tuổi từ 13 tháng đến 6 tuổi, kết hợp thực hành trong sinh hoạt hằng ngày. Con tiếp cận chủ đề cảm xúc qua câu chuyện, bài hát, hình ảnh, trò chơi, đóng vai và hoạt động trải nghiệm.

Lộ trình đi dần, từ nhận biết cảm xúc đến hợp tác và giải quyết mâu thuẫn. Những lúc có chuyện thật, Giáo viên dùng chính khoảnh khắc đó để con tập: khi con giận, cô hướng dẫn con bình tĩnh và nói ra mong muốn; khi giành đồ chơi, cô giúp con học chờ lượt, thương lượng và tôn trọng bạn; khi mắc lỗi, cô hướng dẫn con nhận trách nhiệm và sửa lại.

Mỗi con một nhịp. Đây là những điều con được học và thực hành, không phải lời hứa con sẽ làm được ngay.

Ba mẹ hỏi về 5 năng lực SEL

CASEL là ai? CASEL là một tổ chức ở Mỹ đưa ra khung SEL gồm 5 nhóm năng lực, được nhiều nơi tham khảo. Ba mẹ đọc thêm ở trang những điều cơ bản về SEL (tiếng Anh) của CASEL.

Con 2 tuổi đã học được 5 năng lực này chưa? Bé càng nhỏ thì phần tập càng đơn giản. Với bé chưa nói nhiều, người lớn gọi tên cảm xúc giúp con, dùng câu ngắn và cử chỉ; con chưa cần nói cảm xúc thành lời.

Ở nhà nên tập năng lực nào trước? Bắt đầu từ gọi tên cảm xúc cho con, vì nhận biết cảm xúc là bước đầu của lộ trình SEL. Ví dụ: "Mẹ thấy con đang buồn vì phải tắt ti vi."

Con không chịu làm theo câu mẫu thì sao? Câu mẫu không phải câu thần chú. Ba mẹ giữ giọng ổn định, chờ con dịu, rồi thử lại vào lần sau. Lặp lại nhiều lần một cách nhất quán quan trọng hơn nói đúng từng chữ.

Đọc tiếp cùng JumboKiz

5 năng lực SEL CASEL giúp ba mẹ hình dung SEL gồm những gì. Muốn xem con được học các năng lực này thế nào trong một ngày ở trường, và cô làm gì khi con khóc, giận hay giành đồ chơi, ba mẹ đọc tiếp trang Giáo dục cảm xúc SEL tại JumboKiz.

Muốn tận mắt xem một lớp học SEL?

Ba mẹ có thể hẹn một buổi từ thứ Hai đến thứ Sáu ghé JumboKiz, xem lớp đúng độ tuổi của con đang sinh hoạt và hỏi trực tiếp về chương trình.

Hoặc gọi ngay 0938 460 499, hay nhắn Zalo tư vấn.

Quét mã để nhắn Zalo tư vấn tuyển sinh JumboKiz
Ba mẹ muốn

Thông tin ba mẹ gửi được lưu lại và báo ngay cho nhà trường qua Telegram, chỉ dùng để hẹn lịch tham quan. Chính sách bảo mật

JumboKiz - Trường Mầm Non Chú Voi Con, 793/51/8 Trần Xuân Soạn, phường Tân Hưng, TP.HCM. Hotline 0938 460 499. Tác giả: Trường Mầm Non JumboKiz.

Cập nhật: 21/10/2026

Gọi Zalo Đặt lịch tham quan