Dạy trẻ kiểm soát cảm xúc: tập từ những lúc con đang bình thường

Kiểm soát cảm xúc là gì với trẻ mầm non

Ở JumboKiz, nguyên tắc rất rõ: cảm xúc của con được tôn trọng, nhưng hành vi có giới hạn phù hợp. Con được giận, được buồn. Điều con tập là thể hiện cảm xúc đó theo cách không làm đau mình và người khác.

Với trẻ mầm non, kỹ năng này đi dần từng chặng:

1. Nhận biết cảm xúc của mình.
2. Nói ra hoặc ra hiệu điều mình cần.
3. Điều chỉnh hành vi, tức là chọn một cách để bình tĩnh lại.

Sau đó mới tới đồng cảm, hợp tác với bạn. Nên khi dạy trẻ kiểm soát cảm xúc, ba mẹ bắt đầu từ chặng đầu tiên: giúp con gọi được tên cảm xúc.

Còn lúc con đang nổi giận thì ba mẹ làm gì, phần đó nằm ở bài cách xử lý khi trẻ nổi giận trong 3 phút đầu. Bài này chỉ nói về việc dạy trước.

Bước 2: Cảm xúc to hay nhỏ, và cách bình tĩnh của con

Khi con đã gọi được vài cảm xúc, ba mẹ tập cho con nhận ra cảm xúc đang to hay nhỏ:

"Lúc nãy con hơi buồn một chút, hay buồn to thật to?"

Con có thể giơ tay thấp là nhỏ, giơ tay cao là to. Cách này giúp con biết khi nào mình cần tới một cách bình tĩnh.

Cùng con chọn trước một cách bình tĩnh, vào lúc con đang vui. Đây là phần quan trọng nhất khi dạy trẻ kiểm soát cảm xúc. Chẳng hạn:

• Ngồi gần ba mẹ một lúc.
• Ôm gấu bông, bóp một quả bóng mềm.
• Thở chậm vài hơi, khi con sẵn sàng.

"Lúc nào con thấy giận to, con muốn làm gì để dịu lại? Ôm gấu hay ngồi với mẹ?"

Làm một góc bình tĩnh ở nhà. Một góc nhỏ có gối, sách, gấu bông, hình khuôn mặt cảm xúc. Con tự chọn đồ để vào góc đó cùng ba mẹ.

Hai điều cần nhớ. Góc bình tĩnh là chỗ con được giúp, không dùng góc đó để phạt con. Và cách bình tĩnh chỉ dùng được khi con đã quen nó từ lúc vui; còn lúc con đang quá kích động thì ba mẹ làm theo bài 3 phút đầu.

Kỳ vọng vừa với tuổi

Mỗi tuổi làm được tới một mức khác nhau. Giáo trình Jumbo SEL của JumboKiz chia chủ đề theo từng khối, ba mẹ có thể dựa vào đó để kỳ vọng vừa sức con:

Với con dưới 2 tuổi, ba mẹ chưa cần mong con tự nói ra cảm xúc. Ba mẹ giúp con nhận biết cảm xúc qua nét mặt, cử chỉ, và để ý những cách con ra hiệu điều con cần. Với bé Nhà trẻ, cách bình tĩnh chính là tìm tới người lớn; thở chậm thì ba mẹ thở cùng con như một trò chơi, không ép con làm theo.

Dạy trẻ kiểm soát cảm xúc: ba mẹ hỏi, JumboKiz đáp

Kiểm soát cảm xúc có phải là dạy con đừng khóc, đừng giận? Không. Con được khóc, được giận. Dạy trẻ kiểm soát cảm xúc là giúp con nhận ra cảm xúc và chọn cách thể hiện không làm đau ai.

Nên bắt đầu dạy từ lúc nào? Từ những lúc con đang vui, đang bình thường: khi đọc truyện, khi chơi, khi kể chuyện trong ngày. Giữa cơn giận, con cần được dỗ dịu trước, chưa phải lúc để dạy.

Con không chịu vào góc bình tĩnh thì sao? Không ép. Góc bình tĩnh là một lựa chọn, không phải chỗ phạt. Con không muốn vào thì ba mẹ ngồi gần con, hoặc cho con chọn giữa hai cách bình tĩnh khác mà con đã tập.

Con đã 5 tuổi mà vẫn hay giận to, có muộn không? Không muộn. Ba mẹ vẫn bắt đầu từ gọi tên cảm xúc, rồi cùng con chọn cách bình tĩnh. Nếu con giận nhiều và kéo dài, ba mẹ có thể kể với Giáo viên phụ trách lớp để cùng nhìn xem con hay khó chịu vào lúc nào. Vì sao con hay cáu, ba mẹ đọc thêm bài trẻ hay cáu giận.