Cách xử lý khi trẻ nổi giận: Cha mẹ nên làm gì trong 3 phút đầu tiên?

KHI CƠN GIẬN XUẤT HIỆN TRONG NHÀ

😤 Con la hét
😢 Con khóc lớn
🧸 Con ném đồ chơi
🚪 Có khi con nằm lăn ra sàn, không chịu nghe bất kỳ ai

Rất nhiều cha mẹ từng rơi vào khoảnh khắc đó.
Và phản xạ đầu tiên thường là:

😠 “Nín ngay!”
📢 “Sao con hư vậy?”
⏱ “Đếm tới 3 là thôi liền!”

Nhưng càng nói, con càng to tiếng hơn.
Càng la, con càng mất kiểm soát.

👉 Lúc này, cha mẹ thường tự hỏi:
“Trẻ nổi giận cha mẹ nên làm gì?”

Sự thật là:
🌱 Con không cố tình làm cha mẹ mệt
🌱 Con đang bị cảm xúc chiếm quyền điều khiển

Trong SEL, người ta gọi 3 phút đầu tiên của cơn giận là “khoảnh khắc then chốt”.
Nếu xử lý đúng, cơn giận sẽ hạ dần.
Nếu xử lý sai, nó có thể kéo dài… hoặc lặp lại ngày hôm sau.


PHÂN TÍCH: THỰC SỰ ĐIỀU GÌ ĐANG XẢY RA VỚI CON?

🧠 Trẻ mầm non chưa có khả năng kiểm soát cảm xúc như người lớn.

Khi trẻ nổi giận:
🔥 Não cảm xúc (phần nguyên thủy) hoạt động mạnh
⛔ Não lý trí gần như “tắt sóng”

👉 Nghĩa là:

  • Con không nghe được lời giải thích
  • Con không thể suy nghĩ đúng – sai
  • Con không cố tình chống đối

Nhiều cha mẹ nhầm lẫn:
❌ “Con biết mà vẫn làm”
❌ “Con hỗn, con lì”

Nhưng thực tế:
🌧 Cơn giận đến khi:

  • Con mệt
  • Con đói
  • Con bị ngắt ngang điều đang thích
  • Con không diễn đạt được mong muốn

👉 Xử lý cơn giận của trẻ mầm non không phải là “uốn nắn” ngay lập tức,
mà là giúp con trở lại trạng thái an toàn trước.

Nếu ví von:
🚗 Con đang lao nhanh trên đường trơn
📢 La hét lúc này chỉ làm con trượt xa hơn


NHỮNG SAI LẦM CHA MẸ RẤT HAY MẮC

🚫 La mắng để “dập nhanh”

  • Con im vì sợ
  • Nhưng não không học được cách điều chỉnh
  • Lần sau cơn giận sẽ quay lại mạnh hơn

🚫 Giảng giải quá sớm
🗣 “Mẹ đã nói bao nhiêu lần rồi…”
👉 Khi con đang giận, không có ai đang “nghe” cả

🚫 Ép con nín ngay
😶 “Nín đi, có gì đâu mà khóc”
👉 Con học được rằng: cảm xúc của mình là sai

🚫 So sánh
⚖️ “Sao con không được như bạn?”
👉 Cảm xúc bị phủ nhận → con dễ bùng nổ hơn

👉 Những cách này không giúp trẻ bình tĩnh khi tức giận,
chỉ giúp người lớn xả bớt căng thẳng… trong chốc lát.


CÁCH XỬ LÝ KHI TRẺ NỔI GIẬN THEO SEL

🌱 BƯỚC 1: GIỮ BÌNH TĨNH TRƯỚC (30–60 GIÂY)

😮‍💨 Hít thở sâu
🧍‍♀️ Đứng yên, không áp sát
👀 Quan sát thay vì phản ứng

👉 Bình tĩnh của cha mẹ = vùng an toàn cho con

🌱 BƯỚC 2: GỌI TÊN CẢM XÚC (KHÔNG PHÁN XÉT)

🗣 Nói ngắn – chậm – nhỏ:

  • “Mẹ thấy con đang rất giận.”
  • “Con tức vì chưa chơi xong.”

👉 Không cần đúng tuyệt đối
👉 Chỉ cần con cảm thấy được hiểu

🌱 BƯỚC 3: KHÔNG DẠY – KHÔNG SỬA – CHỈ Ở BÊN

🤲 Ngồi gần (nếu con cho phép)
👂 Lắng nghe tiếng khóc
⏳ Chờ con hạ nhiệt

👉 Đây là bước khó nhất với cha mẹ
👉 Nhưng cũng là bước quan trọng nhất

🌱 BƯỚC 4: HƯỚNG DẪN SAU KHI CON BÌNH TĨNH

Khi con đã dịu:
🗣 “Lúc nãy con giận dữ. Lần sau mình thử cách khác nha.”

👉 Đề xuất lựa chọn:

  • Bóp bóng
  • Nói bằng lời
  • Nhờ người lớn giúp

👉 Đây mới là lúc dạy con cách làm tốt hơn


KẾT BÀI: CHA MẸ KHÔNG CẦN HOÀN HẢO

Không có cha mẹ nào xử lý đúng 100% mọi cơn giận của con.
SEL không yêu cầu sự hoàn hảo.

🌱 Chỉ cần:

  • Nhất quán
  • Dịu dàng
  • Tin vào quá trình

Mỗi lần cha mẹ chọn bình tĩnh thay vì la mắng,
là một lần con học được cách quay về với chính mình.

Và đó cũng là tinh thần SEL mà JumboKiz luôn theo đuổi:
🤍 Hiểu trước – dạy sau – đồng hành cùng con.